Radar

Wat allereerst leuk is om te weten over het woord 'radar', is de betekenis. Radar staat namelijk voor 'Radio Detection And Ranging' en dat betekent 'radio-opsporing en plaatsbepaling'. Weet je meteen waar het ongeveer om gaat.

De radar is een systeem waarmee je de aanwezigheid, de afstand en de richting van voorwerpen vaststelt. Dat doe je met behulp van elektromagnetische golven. In de scheepvaart wordt de radar veelvuldig gebruikt.

Werking
Hoe werkt de radar? Het komt er kortweg op neer dat de ronddraaiende radarscanner pulsen uitzendt. Dit gebeurt op het moment dat ze door een object - een schip, een boei, of iets anders - worden teruggekaatst en door de radarontvanger (ook wel receiver genoemd) worden omgezet in lichtpunten (de echo) op een beeldscherm. De antennepositie (dat is het schip) is op dit scherm het middelpunt. Daarom wordt de bundel als een ronddraaiende streep geprojecteerd. Je zou dit kunnen vergelijken met een ronddraaiend zoeklicht. Elke keer als de streep hetzelfde punt passeert, wordt de betreffende echo vernieuwd. Zodoende kun je de richting en de snelheid van een bewegend voorwerp bepalen.

Behalve de informatie op je radarscherm zijn er nog veel meer gegevens te achterhalen. Je verkrijgt ze bijvoorbeeld doordat de radar is gekoppeld aan het GPS, een stuurautomaat en elektronische kompassen.

Radarinstallaties kun je voor verschillende doeleinden gebruiken. Zo heb je installaties voor de zeevaart, de Rijn- en binnenvaart en de pleziervaart.

Om een typegoedkeuring te krijgen, moeten radars aan bepaalde eisen voldoen. Wil je de radar op het binnenwater gebruiken? Alleen dure en professionele apparatuur die ook voorwerpen op korte afstand reflecteert, is geschikt. Voor gebruik in de pleziervaart is er ook goedkopere apparatuur voorhanden, maar deze is zo grofmazig dat hij alleen op zee en ruim water zoals het IJsselmeer en de Oosterschelde ingezet mag worden. De resolutie is simpelweg te laag om er verantwoord mee te navigeren op de binnenwateren. Je mag deze radars dan ook niet gebruiken op binnenwateren, zelfs niet bij goed zicht.

Regelgeving rondom de radar is redelijk complex. Het is slim om eerst je vaargebied te bepalen om op basis daarvan te kijken het nodig is een radar aan te schaffen. Mocht je er een aanschaffen, laat je dan altijd zeer goed voorlichten. Het is immers zonde als je een verkeerde keuze maakt. Ook erg belangrijk is het om goed met het apparaat om te leren gaan. Het apparaat is namelijk levensgevaarlijk voor onervaren gebruikers. Er zijn in Nederland tal van opleidingen Radarwaarnemeing ruime wateren.

Radarpatent
Je moet in het bezit zijn van een rijnpatent of een ander bewijs van vaarbekwaamheid voor de binnenvaart, om te mogen varen op radar. Om te mogen varen op ruime wateren, moet je schip uitgerust zijn met een bochtaanwijzer en/of een goed kompas.

Onder rijnpatent of bewijs van vaarbekwaamheid voor de binnenvaart verstaan we:

schipperspatent als bedoeld in het Besluit Reglement radarpatenten (Rijnschipperspatent, Vaarbewijs of het Zeilbewijs) en
marifoonbedieningscertificaat (basiscertificaat of Marcom A of B)

Als je niet beroepsmatig op het water actief bent, kun je dus ook in het bezit komen van een radarpatent. Mits je schip voorzien is van een radar die geschikt is voor het betreffende vaarwater en het een goedgekeurd type betreft, mag je op radar varen. Er moet wel een tweede persoon aan boord zijn. Deze moet bij de navigatie worden betrokken in het geval er geen éénmansstuurstelling aanwezig is. Dit is op een jacht overigens vrijwel nooit het geval.

Als je het examen Radarwaarneming ruime wateren met goeg gevolg hebt afgelegd, kun je een radarpatent aanvragen. Je kunt ook je radar registreren.

Andere radardiploma's
Volgens de Regeling erkenning gelijkwaardige radardiploma's mag degene die de radar bedient, in plaats van een radarpatent, in het bezit zijn van andere radardiploma's. Dit geldt op dezelfde ruime wateren als waar een klein schip met typegoedgekeurde jachtenradar mag varen. De andere diploma's zijn:

stuurliedendiploma's onder gewoon voorbehoud de Wet op de zeevaartdiploma's
bewijs van radarwaarnemer/radarnavigator ter verkrijging van het stuurliedendiploma
bewijs van bevoegdheid annex II/2, II/3 en II/4 van het STCW-verdrag (Trb. 1981, 144)
radardiploma ruime wateren, afgegeven door het Centraal Bureau Rijvaardigheden (tot voor kort door het Koninklijk Onderwijsfonds voor de Scheepvaart)

De laatste optie is voor de meeste pleziervaarders de enig haalbare. Verschillende zeevaartscholen verzorgen deze opleiding of opfriscursus als u aan de gestelde eisen voldoet.